FIFA en VW: Om hoog te eindigen, moet je onfatsoenlijk spelen. De vraag is: hoe onfatsoenlijk? (eerder in NCGI Nieuwsbrief oktober 2015)

WKBraziliebalIn Corporate Governance-land zijn we “bijzonder blij” met het VW schandaal wat ons de komende jaren nog veel extra input zal geven voor seminars, ‘root cause analyses’, artikelen en aanverwante producten en inspiratie.

Gelukkig maar, want de Imtech case werd al een beetje uitgekauwd en we waren nodig aan vernieuwing toe om het vakgebied spannend en relevant te houden. Ook als gevolg van het VW schandaal gaan we natuurlijk weer proberen om de regels zodanig aan te passen dat dit niet meer kan gebeuren! De lobby van de autofabrikanten wordt meer gereguleerd, er komen meer inspecties en het vertrouwen moet weer terugkomen! Waar heb ik dat eerder gehoord?

Vertrouwen
Vertrouwen komt te voet en gaat helaas te paard dus dat terugkerend vertrouwen kan nog wel even duren. Misschien missen we met zijn allen iets wat overduidelijk aanwezig is, maar waar we geen vinger achter krijgen, of achter willen krijgen. We draaien er om heen en durven het niet te benoemen.

In september droeg ik bij aan het seminar met de titel ‘Fatsoenlijk zaken doen in een onfatsoenlijke wereld’ georganiseerd door de University of the Dutch Caribbean waarin de vraag centraal stond of je met fatsoenlijk zaken doen je ondernemingsdoelstellingen kunt bereiken. Ik legde de analogie met de voetbalsport, een van nature hoogst onfatsoenlijke uitgeoefende sport waar door stringente regelgeving aangevuld met actief toezicht en handhaving enige mate van fatsoen wordt bereikt. Overigens de vier halve finalisten van het wereldkampioenschap 2014 in Brazilië eindigden alle vier in de top zeven van veelplegers van overtredingen, met Nederland als onbetwiste leider met 120 gepleegd en 80 ontvangen overtredingen.

Naamloos De les die je uit het voetbal wereldkampioenschap 2014 mogelijk zou kunnen trekken is: ‘Om hoog te eindigen moet je onfatsoenlijk spelen’.

Zou VW dat ook gedacht hebben toen zij de beslissing namen om vals te gaan spelen: Valspelen als business model?

Wij weten dat in het Champions League voetbal bijna alle overtredingen worden gezien en gewogen. We weten ook dat dat dit in ieder geval in het bedrijfsleven niet gebeurt. En er zijn natuurlijk allerlei redenen waarom dat niet kan en niet gewenst zou zijn.

Vakgebied Corporate Governance en fatsoen
Misschien moeten wij op een andere manier naar het vakgebied Corporate Governance gaan kijken, namelijk vanuit de acceptatie dat overleven en winnen op het corporate slagveld noodzaakt tot een bepaalde mate van vals spelen en onfatsoen. Maar er zijn wel grenzen aan dat onfatsoen. In het voetbal heeft in ieder geval het geheel aan governance actoren en maatregelen rondom het spel niet geleid tot het stil leggen daarvan, maar lijken ze daarmee excessen te voorkomen. Ik laat voor deze analogie overigens de FIFA schandalen en ‘uitslag-manipulatie’ even buiten beschouwing.

Dilemma:
We stuiten bij Corporate Governance op een vergelijkbaar dilemma: hoe zorgen we ervoor dat we de goede mix vinden van maatregelen om excessen te voorkomen, maar het spel daarmee niet stil leggen. Wellicht ziet ons handboek Corporate Governance er dan opeens heel anders uit dan nu het geval is. Bijvoorbeeld iets minder rituele dansjes en iets meer waardevolle tegenkrachten in en om de bestuurskamer.

Laat me duidelijk zijn: zowel bij Imtech als VW, betreft het geen simpele overtredingen: het zijn excessen die hadden moeten worden voorkomen. Laten we op het vakgebied Corporate Governance nog meer die focus aan brengen: focus op de governance die er toe doet en excessen voorkomt. Zaken doen heeft nu eenmaal onfatsoenlijke aspecten die, wanneer ze een bepaalde grens overschrijden, organisaties en complete financiële systemen ontwrichten.

Deze column is eerder geplaatst in de nieuwsbrief van het Nyenrode Corporate Governance Instituut (‘NCGI’) van oktober 2015

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s