De governance van ‘Good Governance’: De heilige graal in één rapportcijfer

Grail

Het corporate governance kerkhof  blijft helaas maar groeien. Bestaat er een relatie tussen ‘good or bad governance’ en de performance van ondernemingen?  En, als zo’n verband bestaat, kan  dan de kwaliteit van de governance worden gemeten, liefst in één samenvattend rapportcijfer? Net als bij de ridders van de ronde tafel die op zoek waren naar de heilige graal was de discussie in de recente RGP-dialoogsessie erg verhelderend, maar het ultieme antwoord op die ene vraag werd nog niet gevonden.

Opmerkelijke corporate governance incidenten 2012

Vergelijkbare ‘food for thought’ is de enorme hoeveelheid energie die in codes, wet en regelgeving wordt gestoken door beleidsmakers en door de organisaties die daaraan moeten voldoen. De ‘objectieve wetenschap’ heeft inmiddels een behoorlijke deuk opgelopen sinds de affaire rondom Diederik Stapel.  De maatschappelijk wel verwachte edugovernance heeft niet gewerkt, zodat de Madoff van de wetenschap zijn pyramidespel jarenlang kon spelen.

Wanneer alle corporate governance codes zouden werken, zou ook het jaaroverzicht corporate governance 2012 van Paul Frentrop  niet zo uitgebreid zijn. Belangenverstrengeling, overheidsingrijpen, list, bedrog, fraude in de bestuurskamer, wanbeleid en boekhoudfraudes sieren het overzicht. Het afgelopen jaar waren er inderdaad weer veel opmerkelijke incidenten op te tekenen.

‘Zoekt en gij zult nooit vinden,  maar moet je daarom ook stoppen met zoeken?

De Dialoogsessie de ‘Governance of Good Governance’ leert ons dat de deelnemers vinden dat de zoektocht naar Good Governance niet pas zal stoppen wanneer het laatste incident heeft plaatsgevonden. De zoektocht wordt vergeleken met de queeste van de ridders van Camelot naar de heilige graal: ‘Zoekt en gij zult nooit vinden’. Maar moet je daarom ook stoppen met zoeken? Hierbij zijn ook raakvlakken met de link naar de waardevolle tegenkracht in corporate governance van een eerdere sessie.

Beyond compliance

Een antwoord op de vraag begint met te bepalen wat wordt verstaan onder ‘Good Governance’  en vervolgens hoe realiseer je dat dan? Governance bestaat  uit veel ‘zachte’elementen. Welke dynamiek gaat er binnen organisaties schuil achter governance? Goed bestuur wordt steeds meer voorgeschreven in corporate governance codes. Het simpelweg voldoen aan de governance wet en regelgeving leidt dan ook niet direct tot kwalitatief beter ondernemingsbestuur. Toch voorkomt compliance daarmee niet dat bedrijven uit de bocht vliegen. Besturen behelst immers menselijk gedrag; en niet al het gedrag laat zich voorschrijven door regels. Veel bedrijven willen oprecht goed doen. Maar wat is goed en – in vergelijking met andere bedrijven – hoe goed doen ze het?

Gut Feeling

Wij hebben de deelnemers de volgende stelling voorgelegd: De kwaliteit van corporate governance van een organisatie is te vangen in één rapportcijfer. Op en score van 1 (geheel oneens) tot 5 (geheel eens) werd een 2.87 gescoord waarbij een lichte meerderheid neigt naar ‘oneens’. Het is ook niet gemakkelijk om te kwaliteit van de governance van een bedrijf te vatten in één cijfer. Toch kon tijdens de dialoog met elkaar 90% van de deelnemers een rapportcijfer voor hun eigen organisatie geven op basis van ‘gut feeling’. Het was opvallend hoe snel dat geproduceerd kon worden. Een meer wetenschappelijke en meer objectieve benadering werd als lastig ervaren. De veelal zachte elementen van ondernemingsbestuur zoals bijvoorbeeld competentie en integriteit van leiderschap maar ook onafhankelijkheid van commissarissen zijn moeilijk objectief te ‘raten’.

In dit kader werd gesproken over de RGP Governance Index: een methodiek om op basis van publiek beschikbare informatie van ondernemingen, een ‘score’ te hangen aan kwaliteit van de governance van organisaties. De RGP Governance Index (RGI) gaat verder dan compliance aan wetten en codes. Aan de hand van openbare informatie worden governance prestaties op drie thema’s gemeten: compliance, capaciteit en commitment. Maar gaat de RGI ver genoeg?

Één rapportcijfer

Het meten van de kwaliteit van de governance van een organisatie in één rapportcijfer is erg ambitieus. Velen zullen zeggen dat het zelfs onmogelijk is. Toch is onze ervaring dat de dialoog die volgt op de ‘rating’ meestal veel waardevoller dan de uitkomst zelf. Compliance aan de wet- en regelgeving op het gebied van corporate governance is slechts een hygiëne factor. Good Governance verstopt in formele structuren moedigt wellicht ‘Bad Governance’ aan. Wij pleiten ervoor dit nieuwe jaar de echte Dialoog te blijven voeren tussen de organisatie en haar stakeholders en daarmee dichterbij de  heilige graal van good governance te komen.

Auteurs: Arthur Izeboud en Remko Renes

17 thoughts on “De governance van ‘Good Governance’: De heilige graal in één rapportcijfer”

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s